Alles een tweede leven

- 26 June 2017 door Edwin Timmers -

Een man van in de tachtig adviseerde mij om de brief te ondertekenen met mijn naam en de toevoeging milieukundige. Ergens had hij gelijk: de brief was gericht aan een tijdschrift en handelde over een milieu-onderwerp. De toevoeging milieukundige zou mij als briefschrijver – en daarmee de brief – zeker enige autoriteit geven. Bovendien is het geen leugen, want lang geleden rondde ik de studierichting milieukunde aan de HAS met goed gevolg af.
Maar wanneer ben je echt een milieukundige? Ik was geen praktiserend milieuprofessional toen ik de brief schreef, en nu ben ik het evenmin. Mag ik dan iets over het milieu zeggen? Weet ik er wel genoeg van?

Natuurlijk mag ik iets over het milieu zeggen. Iedereen mag dat. Maar wanneer is iets waar? Begin met het lezen van veel boeken en artikelen, dat scheelt al een hoop. Het maakt je geen deskundige, maar maakt meepraten wel gemakkelijker. Meepraten inderdaad: iedereen mag het, maar niet iedereen kan het. Er wordt veel priet gepraat.

Zomaar een voorbeeld. In reclame-uitingen over voeding hoor je nogal eens dat je de ambacht proeft. Je reinste kolder natuurlijk, hardnekkige kolder. Hoe smaakt ambacht? Fruitig? Of juist hartig? Ambacht is niet direct een milieugerelateerd onderwerp, maar beweringen erover liggen vaak wel in lijn met die over biologische voeding. Dat het bijvoorbeeld lekkerder is. Trap er niet in. Biologische landbouw is in principe milieubewuste landbouw. Dat proef je niet. Wel smaakt de ene appel anders dan de andere. Dat heeft te maken met het land van herkomst, met het moment van oogsten, met het appelras, enzovoort.

Een biologische landbouwer gebruikt geen kunstmest en geen chemische (synthetische) bestrijdingsmiddelen. Verder respecteert hij in principe het regionaliteitsbeginsel, dat wil zeggen: zo weinig mogelijk kilometers tussen land en mond. De biologische landbouw gaat behoorlijk vrij om met dit beginsel. Mogen biologische peultjes uit Ethiopië in Hollandse winkelschappen wel biologisch heten?

Nog wat voorbeelden. Is een papieren verpakking beter dan een kunststof verpakking? Geen uitgemaakte zaak. Is geen verpakking altijd beter dan wel een verpakking? Geen uitgemaakte zaak. Is een hybride auto beter voor het milieu dan een gewone benzineauto? Nee. Is voor de productie van zonnepanelen meer energie nodig dan de ze ooit zullen opleveren? Zeer zeker niet, tenzij je de panelen in de kelder plaatst.

Duurzaamheid is ook al zoiets. Wat is het eigenlijk? Wikipedia legt het uit. Daar staat ook dat de term duurzaamheid van oorsprong uit de bosbouw komt. Beheer het bos zodanig dat je de natuurlijke structuren en processen niet aantast. Onttrek er niet meer hout aan dan er door natuurlijke aanwas vanzelf weer bij komt. Het begrip duurzaamheid verwoordt het streven naar een ideaal evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen, en wel zo dat ook toekomstige generaties kunnen leven zoals wij doen, of beter.

Een wegwerpmaatschappij is niet duurzaam. Dit maakt, bijvoorbeeld, het zogenaamde ´repair café´ tot een duurzaam (en prachtig) initiatief. Tijdens deze cafés worden spullen van hun afvalstatus gered door ze te repareren. Weigerende staafmixers krijgen een tweede leven dankzij een dotje soldeer en een hobbytechneut. Een lijntje lijm maakt stoelen weer stevig. Het sociale en economische belang laat zich raden.

Het oplappen van kapotte spullen teneinde ze opnieuw te gebruiken, heet hergebruik. Hergebruik wordt nogal eens verward met recycling. Recycling is het hergebruiken van de grondstoffen. Als je bij het slopen van een oude bakstenen muur de stenen spaart en de specie er vanaf bikt, maak je de stenen geschikt voor hergebruik. Vermaal je de muur tot puingranulaat en verwerk je dat bijvoorbeeld als halfverharding in een oprit, dan spreekt men van recycling.

Zit ik me hier een potje duurzaam te oreren. Ben ik als milieukundige roomser dan de paus? Nee, mijn auto rijdt op diesel, om maar eens wat te noemen. Daarom laat ik ´m staan voor afstanden die ik kan befietsen (als het tenminste niet regent). Ik probeer mijn leven op milieusparende wijze te leven, maar ben zeer zeker geen heilige.

Wel herken ik me in de duurzame visie van Tribe. Zij bewijzen voor mij dat hergebruikte spullen en gerecyclede materialen opnieuw mooi kunnen zijn. Wie wil er nu niet een tweede leven?
terug

weggooien

is

zonde