De verloren collectant

- 09 July 2017 door Edwin Timmers -

"O nee, hier heb ik helemaal geen zin in!" De student schrok duidelijk van de opmerking die ik in het openzwaaien van de voordeur maakte. In zijn hand draagt hij een map met informatiemateriaal en een stapel voorgedrukte formulieren. Hij collecteert volgens de laatste inzichten: ik noem een bedrag dat ik maandelijks wil afstaan en zet mijn handtekening; de collectant doet de rest. Een hoogst irritante manier van geld inzamelen. Ik doe er niet aan mee.


Ik geef de jongen een schouderklopje en zeg dat hij mijn weerzin niet persoonlijk moet opvatten. Dat zal hij niet doen, verzekert hij me. Heel even probeert hij alsnog zijn ingestudeerde verkooppraatje af te gaan draaien. “Nee,” zeg ik, ”niet doen!” Ik wens hem succes en sluit de deur.

Zelf collecteerde ik een paar jaar voor Het Rode Kruis, met de bus. Mijn praatje had ik tot op het bot gestript. Natuurlijk had ik de folder gelezen, maar had geen zin om die informatie naar mijn hoofd over te sluizen. Als de deur openging nadat ik had aangebeld, tilde ik de collectebus tot iets onder borsthoogte, keek de mensen allervriendelijkst in de ogen en zei: “Het Rode Kruis.” De meeste mensen reageerden dan met een “dat zie ik ja.” Een sticker met het logo van de weldoener was namelijk op de bus geplakt. De mensen gaven het gulst als ik een van mijn kinderen meenam. Haartjes gekamd en turend uit bolle oogjes.

Waarom de nieuwe vorm van collecteren me stoort, kan ik uitleggen. Allereerst moet je het giftlidmaatschap zelf opzeggen. Zoiets vergeet ik. Om te voorkomen dat ik het vergeet, doe ik gewoon niet mee. Ten tweede: de organisaties achter de inzamelingen zijn groot en dus log. Loopt er iets niet naar wens, dan hang je een halve dag aan de telefoon om het recht te zetten. De collectanten zeggen dat dat niet zo is en ik zeg van wel. Klaar. Ten derde: ik ga over mijn nek van ingestudeerde praatjes. Als iemand mij geld afhandig wil maken met een vlotte babbel, word ik meegaand als een ezel met ochtendhumeur en volle bepakking. Vlotte babbels werken op mij als een rode lap op een stier. Ik kan de neiging niet weerstaan om vlotte babbels verbaal aan flarden te scheuren. Ik houd er niet van als iemand mij behandelt alsof ik niet goed snik ben. Een collectebus praat niet. Laatst kwam er een man met een collectebus langs. “Nierstichting,” zei hij, en voegde daaraan toe, kijkend naar mijn platenkast in de gang: “Ah, leuk, een flinke verzameling vinyl.” Hupla, een eurootje extra.

Op een plein in Utrecht stikt het van de collectanten met map in plaats van bus. Op de collectanten na is het plein leeg. Ik weet zo gauw geen omweg dus waag me het plein op. Meteen komt er een meisje met in haar hand een plaatje waarvandaan een zeehondje me recht in de ogen kijkt. Dit is zo ontzettend doorzichtig. Ik ben het WNF-meisje voor. Terwijl ik haar de hand schud, zeg ik: “Hallo, Edwin Timmers is de naam, van de stichting FAS, Free All Seals. Wist jij dat de ogen van jonge zeehonden niet bestand zijn tegen fotograferen?” Het meisje schudt haastig haar hoofdje. “Natte zeehondenogen duiden op een ontsteking als gevolg van fotograferen. De ontsteking kan leiden tot blindheid en je kunt zelf wel inschatten wat het lot van een blind zeehondje is.” Ik groet haar en loop snel verder, ondertussen een legertje andere collectanten van me afslaand.

Niet alleen Engeland kende als gevolg van de Eerste Wereldoorlog een ‘lost generation’, een verloren generatie. Wikipedia zegt hierover: “De oorlog had veel jonge mensen diep geraakt in wat zij traditioneel aan waarden en geloof hadden meegekregen. Door de zinloosheid en het geweld van deze oorlog begonnen zij traditionele waarden in twijfel te trekken.”
Ik denk dat de huidige vorm van collecteren een nieuwe verloren generatie oplevert. Studenten die ooit met slap geouwehoer centjes uit de portemonnee van bejaarden praatten, zullen ongevoelig zijn voor de praatjes van hun opvolgers. De huidige collectant opent tegen de tijd dat zij of hij gesetteld is de deur niet eens meer, zat als ze zijn van de gemoedsbespelende retoriek. Goede doelen gaan in de toekomst veel geld mislopen omdat ze jonge mensen al heel vroeg verpest hebben door ze in te wijden in het nihilistische ritueel van het verkooppraatje. Maar goed, tegen die tijd ga ik zelf wel weer rond met de bus, in het gezelschap van een van mijn kleinkinderen. Haartjes gekamd en turend uit bolle oogjes.

* Tip voor filmliefhebbers; American Honey, een prachtige roadmovie via i-tunes, over bovengenoemde 'verloren collectanten'.

terug

free

all

seals