Maarten Baas

- 26 September 2017 door Edwin Timmers -

Design, specifiek Dutch design, is steeds vaker in gerenommeerde musea voor hedendaagse kunst te zien. Marcel Wanders had in 2014 met vierhonderd objecten een grote tentoonstelling in Stedelijk Museum Amsterdam. Recentelijk besloot Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch zich volledig op design te gaan richten. De huidige tentoonstelling van werk van Bart Hess zou men in die zin als aftrap kunnen zien. Het Groninger Museum heeft tot 24 september een overzichtstentoonstelling van al het moois dat aan het brein van designer Maarten Baas ontsproot.
Opvallend is dat zelfs in Den Bosch, op ruim tweehonderd kilometer van het museum, posters langs de weg staan voor de tentoonstelling van Baas in Groningen. Nu is een bezoek aan de grootste stad van het noorden altijd al de moeite waard, een combinatie met het Groninger Museum is niet te versmaden.

Maarten Baas werd wereldberoemd met de zinnenprikkelende series Clay en Smoke. Laatstgenoemde vond ik vooral interessant, zeker in het licht van mijn vorige blog.

Smoke is een serie van verkoolde design classics. Inderdaad, Maarten Baas zette een stel klassiekers uit de designhistorie in de hens en liet deze gecontroleerd uitbranden tot er een verkoolde rest overbleef. De serie was het resultaat van zijn afstudeeronderzoek aan de Design Academy Eindhoven in 2002. Hij brak er gelijk mee door.

Eigenlijk is het ook te mooi om waar te zijn. Een student die staat te trappelen om de professionele designersmarkt te bestormen, verbrandt zijn voorgangers om daarmee de weg vrij te maken voor zijn eigen stem of stijl. In Freudiaanse termen spreekt men in zo’n geval van vadermoord.

De vadermoord is een fijn begrip. Elke kunstenaar wiens naam zal blijven hangen, zal afscheid moeten nemen van zijn voorgangers, van de kunstenaars bij wie hij het vak afkeek. Je ziet het in de schilderkunst, de dichtkunst, de beeldhouwkunst, ja, in alle kunsten.

Het gros van de kunstenaars begint vrij traditioneel. Gaandeweg gebeurt er iets waaruit een eigen stem voortkomt. Kijk je bijvoorbeeld naar het vroegste werk van Picasso, dan zie je daarin nog niet wat hem later wereldberoemd en onvergetelijk maakt.

Het bijzondere van Baas’ serie Smoke is dat zijn vadermoord het begin van zijn artistieke carrière markeert. Dat dit erg vroeg is, geeft hij zelf ruiterlijk toe. Het succes van Smoke en van de daarop volgende serie Clay verlamde hem. Hij had zijn voorgangers, de kunstenaars die hij waardeerde en die hem inspireerden, al achter zich gelaten voordat hij precies wist hoe zijn eigen stem klonk.

Inmiddels weet hij dat wel, getuige de hoogst vermakelijke tentoonstelling in het Groninger Museum. Nog krap twee weken te zien. Een aanrader, zeker als je dit bezoek combineert met een bezoek aan een paar van de honderden kroegen die Groningen rijk is.
terug

water

&

vuur