Rustig snuiven in het hooi

- 21 October 2019 door Edwin Timmers -

Een kluwen van ledematen en fietsen licht op in het schijnsel van onze koplampen. Het stel probeert op te krabbelen. Ik bied aan om hen naar huis te brengen. De vrouw is zo blij dat ze me om de hals vliegt en een dikke kus geeft. Haar man neemt plaats op de bijrijdersstoel en klapt voorover, met zijn hoofd op het dashboard. Eerder op deze avond aten we in dezelfde ruimte en keken we naar dezelfde film. Hij had zich al vroeg een roesje gedronken, praatte honderduit en werd uiteindelijk genekt door zijn aanstekelijke enthousiasme dat hoger en hoger oplaaide met elk nieuw glas rode wijn. Het was een prachtige avond. “Gaat het?” vraag ik. “Jawel hoor, komt goed,” reageert hij vertraagd en lijzig. Meerdere kleine wondjes ontsieren zijn kale hoofd.
Om haar inwoners na de fusie te ‘verbinden’ rolde Meijerijstad dit jaar het documentairefestival Beholders gemeentebreed uit. Een weekend lang 32 documentaires op onverwachte plekken. Mijn vriendin had vrijkaartjes voor de film Summa in de Schijndelse Schaapskooi, waar een grote groep vrijwilligers inderdaad, zoals de naam al suggereert, een kudde schapen houdt, maar buiten ook hop kweekt en de vruchten plukt van een biologische moestuin. Om zes uur liepen we de horecagelegenheid op hetzelfde terrein binnen voor een etentje. De Schob, zo heet dit eetcafé, is een knus ding.

“Het is de bedoeling dat we verbinden, dus schuif lekker bij ons aan,” spot een kordate dame die ons naar een tafeltje ziet zoeken. De toon is gezet, we schuiven aan en raken meteen aan de praat. Beetje aftasten in het begin, maar al snel stuiten we op gedeelde interesses. De man naast me is programmeur bij verschillende muziekfestivals in de regio en reisde daarvoor de wereld over. Bandjes kijken in Mali, muzikale ontdekkingen doen in Venezuela en Portugal. Zijn vrouw is wel in voor een potje naamwerpen. Ze gooit namen op tafel in de hoop dat wij de persoon erachter kennen. Net voordat we worden gesommeerd om naar de filmzaal te gaan, is het al minstens tien keer raak. Zelfs haar broer blijkt geen onbekende.

De filmzaal is letterlijk een schaapskooi. Best fris en het ruikt er naar vee, waar ik niet vies van ben. Hooibalen dienen als bijzettafeltje. Elke baal heeft twee waxinelichtjes en een whiskyglas met Japanse mix. “Uitverkocht,” zegt de blije moderator. Alle dertig stoelen zijn bezet. Andrei Kutsila is ook in de zaal, de regisseur uit Wit-Rusland. Maria, de hoofdpersoon in zijn film, staat naast hem.

De film start en is krap een uur later gedaan. Summa heeft een geestverruimende nasmaak.

De moderator is nog steeds blij. Hij vraagt Andrei en Maria naar voren. Een tolk voegt zich bij hen en wij, het publiek, mogen nu vragen stellen. Iemand merkt op dat er achter in de zaal twee koeien staan, wat klopt. Twee jonge lakenvelders liggen rustig te snuiven in het hooi. We zijn een nieuwsgierig publiek. Het vraaggesprek wordt gevoerd in Engels, Nederlands en Russisch. Een kwartier later vindt de moderator dat het tijd voor een borrel is.

Het personeel van het eetcafé staat nu achter een geïmproviseerde bar in de schaapskooi. De kordate dame die ons eerder deze avond aanspoorde om bij hun aan te sluiten, schuift een paar gerokte statafels tegen elkaar. Dagelijks coacht ze startende ondernemers en weet donders goed wat verbinden is: een netwerk werkt niet zonder contact. Wat zich de komende anderhalf uur rondom de statafels ontspint, heeft iets magisch. Zo’n twaalf mensen, inclusief Andrei en Maria, de tolk, de moderator en iemand van de organisatie, gaan op in een groot zinderend gesprek met duizend zijwegen.

"No-one, even critics at IDFA didn't mention it!" roept Andrei verguld. Ik sprak met hem over zijn film en opeens ging er een lichtje in me op dat ook hem buitengewoon veel deugd doet. Hierna raak ik aan de praat met de tolk, een aimabele Schijndelnaar die ooit middels een LOI-cursus zijn eerste stappen in de Russische taal zette. “Ons beeld van Rusland is onterecht negatief,” laat hij zich terloops ontvallen. Hij wijt dit beeld aan de taalbarrière. “Moskou crimineel?” Hij lacht. “Amsterdam doet er niet voor onder.” Ik wil naar dit verguisde land. In een ooghoek zie ik de kleine dame van de organisatie. Ze observeert, verzamelt informatie voor de leiding van het festival. “Missie geslaagd,” zeg ik tegen haar. Een goedbedoeld, maar klinisch lachje trekt een ietwat gebogen streep op haar klare gezicht. Haar houding, haar alerte rechte rug verraadt reserve. Het is haar taak om Andrei en Maria uit dit eensgezinde gezelschap los te maken en veilig af te leveren bij een B&B in een dorp verderop. Ze zoekt naar het juiste moment.
terug

alle

30

stoelen

bezet