20160102-blog-horeca-interieur-feestmaand.jpg.jpg
Wijn van rotte druiven
- 4 oktober 2017 door Edwin -
Niet weglopen alstublieft. Ik ga iets vertellen over de link tussen kunst en politiek.

Stel je eens voor: je staat voor een schilderij en je vraagt je af wat de maker ermee heeft willen zeggen. Deze vraag is een vraag naar betekenis. Je zoekt een antwoord op de vraag wat het schilderij betekent. Ook u als kijker kunt het schilderij een betekenis geven. Misschien denkt bij het zien van de zonnebloemen van Van Gogh wel aan de combinatie van levenskracht en aftakeling die u bij uw ouders waarnam. Hiermee krijgen deze schilderijen een persoonlijke betekenis.

Zijn de schilderijen van Vincent van Gogh politiek? Denkt u bij zijn zonnebloemen aan de VVD of aan Groen Links? Of denkt u dat Van Gogh en politiek twee gescheiden werelden zijn?

Sommige kunst heeft een uitgesproken politiek karakter. Google maar eens op de 'Geert Wilders Werken' van Jonas Staal. Weer andere kunst wordt politiek geladen door bemoeienis van politici. De zogenaamde Entartete Kunst is een berucht voorbeeld. De nazi’s wezen bepaalde kunstwerken aan als fout. Zij bepaalden voortaan wat goede kunst was en wat deze mocht betekenen.

Een heel mooi voorbeeld van een beeldhouwwerk dat in de handen van verschillende regiems en organisaties van betekenis veranderde is het Hermannsdenkmal (zie Wikipedia). Twee jaar geleden ben ik speciaal voor dit beeld naar Duitsland gereden. Ik zag het op een foto en kon me niet voorstellen dat zoiets in het echt bestaat. Het bestaat dus, op een berg, zeven meter hoog en op een enorme joekel van een sokkel.

Aanvankelijk, in 1875, symboliseerde het beeld de overwinning van het toenmalige Duitsland op Frankrijk. Hiermee was gelijk de kracht van het nieuwe Duitsland verbeeld. Ook symboliseerde het beeld indertijd voor enkelen de strijd tegen de macht van Rome, en had het dus een anti-katholiek karakter.

In de Eerste Wereldoorlog werd het beeld ingezet voor propagandistische doeleinden, weliswaar met opnieuw de betekenis van een zegevierend Duitsland. Enige jaren later claimden de nazi’s het beeld voor hun propaganda. Na 1945 wilde men het beeld depolitiseren. Men dwong de betekenis richting die van een neutrale toeristische trekpleister. Toen ik er twee jaar geleden omheen liep, las ik ergens dat het beeld tegenwoordig eenheid en vrede symboliseert.

Vorige week bleken opnieuw stukjes regeerakkoord te zijn uitgelekt – misschien moeten ze het ding niet in een zeef bewaren. Eerder werd al bekend dat het CDA wil dat alle kindjes staand het volkslied kunnen zingen. Welnu, K3, het koningshuis en de Efteling staan voor mij op een lijn. Het nieuwe lek betrof de in te stellen verplichting voor scholieren om de nachtwacht te gaan zien. Wat een suffe club regeerders, dacht ik. Waarom proberen ze hun nationalistische prietpraat te verkopen met dit werk van deze grote kunstenaar? Maar ik had het mis omdat de berichtgeving misleidend was. Ze willen namelijk een bezoek aan het Rijksmuseum verplichten. Nog steeds een behoorlijk zielig plan, maar gezien de omvang en breedte van de collectie wel iets bevattelijker.

Wijn van rotte druiven, die proef ik als ik stukjes lees op de website van Forum voor Democratie. Deze politieke partij maakt kunst politiek op een met die van de nazi’s vergelijkbare wijze. Forum voor Democratie is tegen moderne kunst. Lees het recente artikel Breek het Kunstkartel op hun website en verbaas je over de bekrompenheid. Allereerst verwart dit nare groepje kunst met kunde en ten tweede vergeten ze gemakshalve dat zeker ook moderne kunst reflecteert op kunst uit het verleden, ja, moderne kunst is stevig geworteld in de kunsttraditie, ze komt er uit voort en houdt haar op gang.

In de handen van Forum voor Democratie is plots alle kunst politiek.





wilhelmus
van
nassouwe
menu