Vormgevers in achterkamertjes

- 23 October 2018 door Edwin Timmers -

Als er lelijke lantaarnpalen zijn, dan moeten er ook mooie zijn. Zou je denken. Ik zag pas rode lantaarnpalen met een buiging in de top en niet die kenmerkende knik van die groene. Ik weet niet meer in welk dorp. Waarschijnlijk vond ik ze zo lelijk dat ik die informatie heb verdrongen. Tegelijk vroeg ik mezelf af of die oude eigenlijk wel zo mooi waren.
Die oude palen vallen minder op, besloot ik na een korte overdenking. Een zwak argument. Toen ze lang geleden werden geplaatst, vond men ze vermoedelijk ook niet mooi. Te modern in vergelijking met de sierlijk gekrulde lantaarns die tot dan het straatbeeld mede hadden bepaald en die je nu nog vaak in gipsen variant in tuinen tegenkomt.

Dingen op straat vallen vaak pas op als ze vervangen worden door nieuwe met een ander design. Een andere keer vallen die dingen op omdat iemand je erop wijst. Een landschapsarchitect maakte me ooit bewust van de enorme hoeveelheid verkeersborden. “Let er maar eens op,” zei hij. Toen pas viel het me op dat het gezien die hoeveelheid haast een wonder mag zijn dat we nog kunnen autorijden. Zachte berm. Slecht wegdek. U nadert een gelijkwaardige kruising. Auto op slot, buit eruit. Onverharde weg. Radarcontrole. Smiley. Vaart minderen, spaart kinderen. Vergeet niet te plassen voordat u in uw auto stapt.

Even een terzijde. In Friesland ligt het dorpje Ee. Een korte en duidelijke naam vind ik. Rechthoekig blauw bord met Ee erop en je weet dat je Ee binnen fietst. De Friezen denken daar echter anders over. Ee dien je volgens hun taal uit te spreken als Ie. Op het blauwe bord stond dus Ie onder Ee.

Alles wat je ziet op straat is ontworpen. Duizenden naamloze ontwerpers bepalen ons straatbeeld. De klinkers in de straatweg, of die nu gebakken zijn uit klei of gegoten uit beton, allemaal zijn ze bedacht achter de tekentafel. Maar ook de puntenslijper in het pennenbakje op je bureau. Ja, ook het pennenbakje, evenals het bureau. Zelfs de tekentafel van de anonieme ontwerper is bedacht achter de tekentafel.

VPRO’s podcastserie Ongesigneerd besteedt aandacht aan ontwerpen waaraan een handtekening ontbreekt. Het luisteren zeker waard. Autoritten worden er interessanter van. Je kijkt met nieuwe ogen naar de straat waaraan je huis staat. Het vertrouwde krijgt de warme glans van opgewreven koper. Check het web!
terug

berm!

slecht

wegdek!